Surcharge Yasağı Kahve Fiyatlarını Artırdı

Avustralya’da kartla ödeme işlemlerine uygulanan ek ücretlerin kaldırılması, bazı kafe ve restoranlarda fiyat artışını beraberinde getirdi. Bazı işletmelerde kahve fiyatları 50 cent, yani yaklaşık yüzde 10 oranında yükseldi.

Avustralya Merkez Bankası’nın (RBA) kartlı ödemelerde uygulanan surcharge olarak bilinen ek ücretlere yönelik yasağı 1 Ekim’de yürürlüğe girdi. Tüketicilerin kartla ödeme sırasında ek ücret ödemesini önlemeyi amaçlayan düzenleme, bazı işletmelerin maliyetleri menü fiyatlarına yansıtmasına neden oldu.

Kahve fiyatlarını 1.500’den fazla işletmede takip eden Small Flat White platformunun verilerine göre, 1 Ekim öncesine kıyasla kafelerin yaklaşık yüzde 17’sinde flat white fiyatları arttı. Yapılan artış çoğunlukla 50 cent civarında gerçekleşirken, bu rakam kahvenin fiyatında yaklaşık yüzde 10’luk bir yükselişe karşılık geliyor.

Bu oran, tüketicilerin daha önce kartla ödeme yaparken karşılaştığı yüzde 0,5 ila yüzde 1,5 arasındaki tipik surcharge oranının oldukça üzerinde.

Her işletme fiyatlarını hemen artırmış değil. Hobart’ta bir Tayland restoranının sahibi olan Avtar Singh, surcharge maliyetini şimdilik kendisinin karşıladığını, ancak ilerleyen dönemde fiyatları artırmak zorunda kalabileceğini söyledi.

Singh, küçük işletmelerin zaten düşük kâr marjlarıyla çalıştığını belirterek, maliyet baskısının daha da artmasının işletmeler için ciddi sorun oluşturabileceğini ifade etti.

Avustralya Restaurant ve Kafe Birliği CEO’su Wes Lambert ise birçok kafe ve restoranın menü fiyatlarını artırdığını veya hafta sonu ve resmi tatil ek ücretlerini yükselttiğini söyledi.

Lambert, fiyat artışlarının talebi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, düzenlemenin beklenmeyen bir sonucu olarak değerlendirdiği gelişmenin Merkez Bankası tarafından öngörülenden daha yüksek bir fiyat etkisi yaratabileceğini belirtti.

Bazı işletmelerin ise yalnızca nakit ödeme almaya veya banka transferlerini kabul etmeye başladığı bildirildi.

Lambert, surcharge yasağının zamanlamasını da eleştirerek, yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti baskısının sürdüğü bir dönemde düzenlemenin uygulanmasının küçük işletmeler üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi.

RBA ise önceki sistemin amacına uygun şekilde çalışmadığını savunuyor. Merkez Bankası, özellikle tüketicilerin bazı kart ücretlerinden kaçınmasının giderek zorlaştığını ve düzenlemenin kart kabul maliyetlerini, özellikle küçük işletmeler açısından, azaltmayı amaçladığını belirtiyor.

RBA'ya göre işletmelerin yalnızca yaklaşık yüzde 16'sı surcharge uyguluyordu.

Westpac Başekonomisti Luci Ellis, surcharge yasağı sonrasında yaşanan fiyat artışlarının enflasyon üzerinde kalıcı ve önemli bir etki yaratmasının beklenmediğini söyledi.

Ellis'e göre daha önce kartlı ödeme için alınan ücretlerin artık ürün veya hizmet fiyatlarına dahil edilmesi, bazı işletmelerde tek seferlik fiyat artışına yol açabilir. Ancak bu durumun tek başına kalıcı bir enflasyonist baskı oluşturması beklenmiyor.

Ellis, Merkez Bankası'nın özellikle enerji maliyetlerindeki artışların diğer fiyatlara yansıması gibi daha geniş enflasyonist baskılara odaklanacağını belirtti.

AMP Başekonomisti Shane Oliver da surcharge yasağından kaynaklanan fiyat artışlarının ekonominin genelinde yaratacağı etkinin sınırlı olacağını söyledi. Oliver, büyük işletmelerin önemli bölümünün zaten surcharge uygulamadığını, düzenlemenin esas olarak küçük işletmeleri etkilediğini ifade etti.

Oliver'a göre düzenlemenin enflasyonda küçük bir yukarı yönlü etki yaratması mümkün olsa da RBA bunu tek seferlik bir fiyat değişikliği olarak değerlendirebilir.

Avustralya Merkez Bankası ise konuya ilişkin ayrıca yorum yapmadı.

Kaynak: ABC News