Eşi demans olanlarda risk artabilir: Araştırmadan dikkat çeken sonuç
Yeni bir araştırma, demans hastası olan kişilerin eşlerinde de aynı hastalığın gelişme riskinin daha yüksek olabileceğini ortaya koydu.
Journal of the American Medical Association (JAMA)'da yayımlanan çalışmada, Taiwan'da yaklaşık 1 milyon kişinin sağlık verileri incelendi. Araştırmacılar, evli çiftlerde demans riskini ve bu riski etkileyebilecek faktörleri değerlendirdi.
Sonuçlara göre, eşinde demans bulunan kadınlarda tüm demans türleri açısından risk yüzde 74 daha yüksek bulundu. Erkeklerde ise bu artış yüzde 69 olarak belirlendi.
Araştırmacılar benzer sonuçların Alzheimer hastalığı ve damar kaynaklı demans türleri için de görüldüğünü açıkladı.
Risk neden artıyor olabilir?
Bilim insanları, bu bağlantının birkaç farklı nedenden kaynaklanabileceğini belirtti.
Bunlar arasında:
Benzer özelliklere sahip kişilerin birbirini seçmesi: Eğitim seviyesi ve sosyoekonomik durum gibi özelliklerin çiftlerde benzer olması,
Ortak yaşam tarzı: Beslenme alışkanlıkları, egzersiz düzeni ve bilişsel aktivitelerin benzer olması,
Bakım yükü ve stres: Demans hastası eşine bakım veren kişilerin stres, uyku sorunları ve sosyal izolasyon yaşaması
yer alıyor.
Araştırma sadece bakıcı eşleri incelemedi
Daha önceki çalışmalar genellikle demans hastasına birincil bakım veren eşlerdeki risklere odaklanıyordu.
Ancak çalışmanın ortak yazarı Dr Chi-Shin Wu, bu araştırmanın farklı olduğunu söyledi.
Wu, önceki araştırmaların genellikle küçük veya bölgesel gruplarla yapıldığını belirterek, bu çalışmada tüm eşlerin incelendiğini ve yalnızca bakım veren kişilerle sınırlandırılmadığını ifade etti.
Araştırmacılar, bu sayede demans riskini yalnızca bakım stresine değil, aynı zamanda aynı evde yaşayan çiftlerin genel yaşam koşullarına göre değerlendirebildiklerini söyledi.
Gelir ve çocuk sayısı riski etkiliyor
Araştırmada, daha yüksek gelire sahip ve daha fazla çocuğu olan çiftlerde demans riskinin daha düşük olduğu görüldü.
Araştırmacılar bunun birkaç nedeni olabileceğini düşünüyor.
Düşük gelirli ailelerde destek hizmetlerine ulaşmanın daha zor olabileceği ve bakım yükünün daha fazla stres oluşturabileceği belirtildi.
Daha fazla çocuğun ise potansiyel aile desteği sağlayabileceği ifade edildi.
Australia'daki uzmanlardan değerlendirme
Araştırmaya katılmayan Dr Simone Reppermund, çalışmanın güçlü yönlerinden birinin birçok önemli faktörü hesaba katması olduğunu belirtti.
Reppermund, yaş gibi ek risk faktörleri değerlendirildiğinde bile demans riskindeki artışın devam ettiğini söyledi.
Araştırmaya göre, ek riskler hesaba katıldığında beş yıllık süreçte:
Her 100 kadın için yaklaşık 2,75 ek demans vakası,
Her 100 erkek için yaklaşık 3,49 ek demans vakası
görülebileceği hesaplandı
Uzmanlar: Panik yapılmamalı
Araştırmacılar, sonuçların eşlerin mutlaka demans geliştireceği anlamına gelmediğini vurguladı.
Dr Chi-Shin Wu, çalışmanın gözlemsel olduğunu ve eşine bakım vermenin doğrudan demansa neden olduğunu kanıtlamadığını söyledi.
"Eşler bu araştırma nedeniyle kendilerini suçlamamalı veya kesin olarak demans geliştireceklerini düşünmemeli." dedi.
Uzmanlar, demans hastası bir kişinin eşlerinin kendi sağlıklarını ihmal etmemesi gerektiğini belirtti.
Özellikle:
konusunda dikkatli olunması önerildi.
Demans riskinde yaşam tarzının önemi
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), demans vakalarının önemli bir bölümünde değiştirilebilir risk faktörlerinin etkili olduğunu belirtiyor.
Bu risk faktörleri arasında:
İşitme kaybı,
Hava kirliliği,
Obezite,
Görme problemleri,
Uyku bozuklukları
bulunuyor.
Araştırmacılar, gelecekte çiftlerin günlük yaşamlarının, beslenme alışkanlıklarının, egzersiz düzenlerinin ve sosyal hayatlarının daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini söylüyor.