Avustralya’da doğalgaz ve yapay zekâ tartışması: Hükümetten yüzde 10’luk arz fazlası önerisi
Başbakan Yardımcısı Patrick Gorman, yerli doğalgaz piyasasında yüzde 10’luk arz fazlası oluşturulmasının fiyatları düşüreceğini savundu. Coles’taki olası siber güvenlik ihlali, Avustralyalıların verilerinin korunması, yapay zekâ şirketlerinin sorumluluğu ve yapay zekâ telif yasaları da Sky News canlı yayınında ele alındı.
Avustralya’da yerli doğalgaz arzının güvence altına alınması, enerji fiyatları, siber güvenlik ve yapay zekâ şirketlerinin sorumluluğu, 16 Kasım 2026 Pazartesi günü Sky News Afternoon Agenda programında tartışıldı.
Başbakan’a Yardımcı Bakan, Kamu Hizmetinden Sorumlu Yardımcı Bakan ve İstihdam ve İş İlişkilerinden Sorumlu Yardımcı Bakan Patrick Gorman ile eski Liberal milletvekili Jason Falinski, sunucu Jaynie Seal’in sorularını yanıtladı.
Programda özellikle hükümetin yerli doğalgaz piyasasına yönelik rezervasyon planı, Coles’un araştırdığı olası siber güvenlik ihlali, Avustralya vatandaşlarının kişisel verilerinin korunması, yapay zekâ şirketlerinin hukuki sorumluluğu ve yapay zekâ teknolojilerinin telif hakları üzerindeki etkileri gündeme geldi.
YERLİ DOĞALGAZ PİYASASINA YÜZDE 10’LUK ARZ FAZLASI ÖNERİSİ
Programın ilk bölümünde, hükümetin Domestic Gas Reservation Scheme olarak adlandırılan yerli doğalgaz rezervasyon planı ele alındı.
Sunucu Jaynie Seal, daha önce gündeme gelen yüzde 10’luk arz fazlası şartının azaltılması ve taraflar arasında bir uzlaşma sağlanması ihtimalini Patrick Gorman’a sordu.
Gorman, hükümetin yerli piyasada makul düzeyde bir arz fazlası oluşturulmasını istediğini belirterek, bunun doğalgaz fiyatlarını düşüreceğini, sanayiye öngörülebilirlik sağlayacağını ve Avustralya’da üretilen doğalgazın Avustralyalı çalışanlar ile hanelerin kullanımına sunulmasına yardımcı olacağını söyledi.
Hükümetin, yasanın Senato’dan geçmesini sağlamak amacıyla Koalisyon veya diğer siyasi partilerden gelecek ciddi önerileri görüşmeye açık olduğunu ifade eden Gorman, ancak anayasal düzenin göz ardı edilmesine yönelik yaklaşımların ciddi bir yasama yöntemi olmadığını savundu.
Yüzde 10’luk oranın ne anlama geldiği sorulduğunda Gorman, hükümetin yerli piyasa için yüzde 10 oranında arz fazlası öngördüğünü yineledi.
Gorman, Avustralya’nın doğu ve batı bölgelerindeki doğalgaz piyasalarının farklılık gösterdiğini de belirtti.
“DOĞALGAZIN YÜZDE 80’İ ÜRETİCİLERİN KULLANIMINA AÇIK”
Gorman, Avustralya’da çıkarılan doğalgazın yüzde 80’inin üreticilerin tercihine bırakıldığını, bu gazın sıvılaştırılmış doğalgaza (LNG) dönüştürülerek yurt dışına gönderilebildiğini söyledi.
Hükümetin amacının, üretilen doğalgazın bir bölümünün Avustralya içinde kalmasını güvence altına almak olduğunu belirten Gorman, bunun olağan dışı veya radikal bir yaklaşım olmadığını ifade etti.
Batı Australia’da yaklaşık 20 yıldır uygulanan benzer bir sistemin başarılı olduğunu savunan Gorman, bu uygulamanın ülke çapında yaygınlaştırılmasını istediklerini söyledi.
JASON FALINSKI: “SORUN FAZLA DEVLET MÜDAHALESİ”
Eski Liberal milletvekili Jason Falinski ise hükümetin doğalgaz rezervasyon planını eleştirdi.
Falinski, Avustralya enerji piyasasının temel sorununun yetersiz devlet müdahalesi değil, aksine aşırı devlet müdahalesi olduğunu savundu.
Doğalgaz fiyatlarını düşürmenin yolunun üreticilerin daha fazla doğalgaz çıkarmasına imkân tanımaktan geçtiğini belirten Falinski, Avustralya'nın dünyanın en büyük doğalgaz kaynaklarından bazılarına sahip olduğunu söyledi.
Falinski, ülkede daha fazla üretim yapılabileceğini ancak siyasi tartışmaların ve müdahalelerin sektörün önünü kestiğini ileri sürdü.
Ayrıca parlamentoda Avustralya doğalgaz sektörünün tamamen yasaklanmasını isteyen kesimler bulunduğunu iddia ederek, mevcut tartışmaların bu konuyu perdelediğini savundu.
COLES’TA OLASI SİBER GÜVENLİK İHLALİ GÜNDEMDE
Programın ikinci bölümünde, Avustralya’nın büyük perakende zincirlerinden Coles’un araştırdığı olası siber güvenlik ihlali ele alındı.
Sunucu Jaynie Seal, Coles’un olası bir güvenlik ihlalini araştırdığını, ancak şirketin mevcut aşamada müşteri ekiplerine veya tedarikçi verilerine ilişkin herhangi bir ihlal kanıtı bulunmadığını açıkladığını hatırlattı.
Seal, Avrupa’da süpermarketlerde yaşanan kesintiler ve ABD’de Cumartesi günü gerçekleşen uçuş durdurma uygulaması gibi gelişmeleri de gündeme getirerek, dijital sistemlere geçişin gelecekte daha fazla kesintiye yol açıp açmayacağını ve bunun siber saldırılarla veya yapay zekâyla bağlantısını sordu.
Patrick Gorman, günümüzde hizmetlerde yaşanan aksaklıkların artık çoğu zaman siber saldırı veya yapay zekâ kaynaklı bir olay olabileceği düşüncesiyle karşılandığını belirtti.
Coles’a müşterilerine karşı tamamen şeffaf olma çağrısında bulunan Gorman, şirketin şu ana kadar kamuoyuyla sınırlı bilgi paylaştığını söyledi.
Coles’un hem müşterilerine hem de tedarikçilerine ait önemli miktarda veri tuttuğunu hatırlatan Gorman, şirketin bu verilerin güvende olduğuna ilişkin açık ve güven verici açıklamalar yapması gerektiğini ifade etti.
Gorman ayrıca, Australian Cyber Security Centre’ın Coles’a şirketin talebi üzerine destek verdiğini açıkladı.
HÜKÜMETTEN YAPAY ZEKÂ VE SİBER GÜVENLİK STANDARTLARI
Gorman, hükümetin yapay zekâ ve siber güvenlik alanında yeni standartlar üzerinde çalıştığını söyledi.
Başbakan ve diğer hükümet yetkililerinin geçtiğimiz hafta bu konuda yürütülen çalışmaları açıkladığını belirten Gorman, yapay zekâ kaynaklı risklere karşı standartların oluşturulmasının önemli olduğunu ifade etti.
Avustralya Hükümeti’nin kendi elinde bulunan verileri koruma konusunda da önemli bir sorumluluğu olduğunu vurgulayan Gorman, hükümet internet sitelerinin uygunsuz kullanımına ilişkin son aylarda yaşanan olayları hatırlattı.
Gorman, yapay zekâ veya diğer siber teknolojilerin Avustralyalıların verilerini tehlikeye atmasını önlemek için ülkenin çıkarlarını korumaya devam edeceklerini söyledi.
“YAPAY ZEKÂ ŞİRKETLERİ, GELİŞTİRDİKLERİ SİSTEMLERİN EYLEMLERİNDEN SORUMLU”
Programda yapay zekâ şirketlerinin sorumluluğu da önemli bir tartışma başlığı oldu.
Sunucu Seal, yapay zekâ sistemlerinin ve AI ajanlarının kullanıcıların içeriklerini izinsiz kullanması, verileri toplaması veya bu içeriklerle eğitim yapması durumunda sorumluluğun kime ait olacağını sordu.
Patrick Gorman, yapay zekâ şirketlerinin geliştirdikleri makinelerin ve sistemlerin gerçekleştirdiği eylemlerden sorumlu tutulması gerektiğini söyledi.
Gorman, OpenAI, Anthropic ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinin de bu sorumluluğun kapsamında olduğunu belirtti.
Bir bilgisayar sistemini geliştiren şirketin, o sistemin gerçekleştirdiği eylemlerden sorumlu olması gerektiğini savunan Gorman, hükümetin teknoloji devlerinin neden olduğu zararlardan dolayı şirketleri sorumlu tutan bir yaklaşım izlediğini ifade etti.
Bununla birlikte Gorman, yapay zekânın yalnızca risklerden ibaret olmadığını da vurguladı.
Yapay zekânın Avustralya’da yeni iş alanları oluşturabileceğini ve insanlığın karşı karşıya olduğu önemli sorunların çözümüne katkıda bulunabileceğini belirten Gorman, teknolojinin sağladığı faydaların şirketleri olumsuz sonuçlardan dolayı hesap verme sorumluluğundan kurtarmayacağını söyledi.
JASON FALINSKI: “SİBER GÜVENLİK İHLALLERİNDE İNSAN HATALARI ÖNEMLİ”
Jason Falinski ise siber güvenlik ihlallerinin çoğunun doğrudan yapay zekâdan kaynaklanmadığını savundu.
Falinski, Binance siber güvenlik ihlalini örnek göstererek, bu tür olayların önemli bir bölümünde insanların yaptığı hataların belirleyici olduğunu söyledi.
Falinski’ye göre birçok siber güvenlik ihlali, yapay zekânın çalışmasından veya gizli arka kapı yazılımlarından değil, insanların kritik bilgileri yanlışlıkla açığa çıkarmasından kaynaklanıyor.
Kuzey Kore ile ilişkilendirilen Binance olayını da örnek veren Falinski, insan hatalarının kritik dijital altyapıları saldırılara açık hâle getirebildiğini ifade etti.
“AVUSTRALYA’NIN VERİLERİ AVUSTRALYA’DA SAKLANMALI”
Falinski, tartışmanın bir diğer önemli boyutunun veri egemenliği olduğunu söyledi.
Avustralya vatandaşlarına ait bilgilerin yurt dışındaki veri merkezlerinde saklanmasının güvenlik açısından risk oluşturabileceğini savunan Falinski, ülkedeki veri merkezlerinin önemine dikkat çekti.
Falinski, Avustralya verilerinin ülke sınırları içerisinde tutulmasının hükümete daha fazla kontrol ve vatandaşlara da hukuki koruma sağlayabileceğini belirtti.
Özellikle kritik ve hassas verilerin Avustralya’da saklanmasının önemini vurgulayan Falinski, ülkenin kapsamlı ve tutarlı bir veri merkezi politikasına ihtiyaç duyduğunu söyledi.
HÜKÜMETTEN YAPAY ZEKÂ VERİ MERKEZLERİ İÇİN ULUSAL STANDART HAZIRLIĞI
Sunucu Seal, Avustralya verilerinin gelecek 10 veya 20 yıl boyunca ülke içinde tutulmasının nasıl garanti edilebileceğini Gorman’a sordu.
Gorman, teknoloji alanındaki gelişmelere ilişkin kararların gelecekteki belirsizlikler üzerinden değil, mevcut teknolojik koşullar ve öngörülebilir ihtiyaçlar doğrultusunda alınması gerektiğini söyledi.
,
Avustralyalı müşterilere ait verilerin, özellikle hassas bilgilerin, Avustralya’da saklanmasının doğru bir yaklaşım olduğunu belirten Gorman, federal hükümetin de kendi verileri için bu yöntemi izlediğini ifade etti.
Gorman, geleneksel veri merkezleri ile yapay zekâ veri merkezleri konusunda önemli kararlar alınması gerektiğini belirtti.
Hükümetin yapay zekâ ve yapay zekâ veri merkezleri için ulusal standartlar oluşturulmasını öngören bir yasal düzenlemeyi parlamentoya sunmayı planladığını açıkladı.
Bu düzenlemenin, yapay zekânın sunduğu fırsatlardan daha fazla yararlanmayı ve olası riskleri mümkün olduğunca azaltmayı amaçladığını söyledi.
YAPAY ZEKÂ VE TELİF HAKLARI İÇİN YENİ YASA TASLAĞI HAZIRLANIYOR
Programın son bölümünde yapay zekâ teknolojileri ile telif hakları arasındaki ilişki ele alındı.
Sunucu Jaynie Seal, hükümetin gündeminde bulunan yapay zekâ ve telif haklarına ilişkin yasa taslağını sordu. Noel öncesindeki parlamento çalışma takviminin sınırlı olması nedeniyle düzenlemenin ne zaman açıklanacağı ve nasıl ilerleyeceği de gündeme getirildi.
Patrick Gorman, hükümetin daha önce duyurduğu yasa taslağına ilişkin çalışmaların devam ettiğini söyledi.
Politika hazırlıkları kapsamında önemli çalışmalar yapıldığını belirten Gorman, kamu görevlilerine ve sürece katkı sunan toplum temsilcilerine geri bildirimleri nedeniyle teşekkür etti.
Seal, kamuoyunun taslağı görüp görmediğini sorduğunda Gorman, parlamentodaki komitenin çalışmalarına dikkat çekti.
Sunucunun, söz konusu görüşlerin toplumdan mı yoksa komiteden mi geldiğini netleştirmesinin ardından Gorman, AI Committee’nin çalışmalarından söz ettiğini açıkladı.
Seal, yasa taslağının henüz kamuoyuyla paylaşılmadığını teyit ederek, tasarı parlamentodan geçmeden önce halkın taslağı inceleme fırsatı bulup bulamayacağını sordu.
Gorman, hükümetin yasa tasarısının kamuoyuna açık bir taslağını (exposure draft) yayımlama taahhüdünde bulunduğunu söyledi.
Ayrıca uygun bir parlamenter süreç yürütüleceğini ve yasa hazırlıklarının, düzenlemenin gündeme getirileceğinin açıklanmasından bu yana sürdüğünü belirtti.
PROGRAMDA ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLAR
16 Kasım 2026 tarihinde Sky News Afternoon Agenda programında ele alınan başlıca konular şunlar oldu:
Yerli doğalgaz piyasasına yüzde 10 arz fazlası getirilmesi önerisi.
Avustralya doğalgazının bir bölümünün iç piyasada tutulması.
Domestic Gas Reservation Scheme’in Senato’dan geçirilmesi.
Coles’un araştırdığı olası siber güvenlik ihlali.
Australian Cyber Security Centre’ın Coles’a verdiği destek.
OpenAI, Anthropic ve Meta gibi yapay zekâ şirketlerinin sorumluluğu.
Avustralya vatandaşlarının verilerinin ülke içinde saklanması.
Yapay zekâ veri merkezleri için ulusal standart hazırlığı.
Yapay zekâ ve telif haklarına ilişkin yeni yasa taslağı.
Yasa taslağının kamuoyuna açıklanması ve parlamenter inceleme süreci.