Powerhouse Parramatta’ya yeni gözlemevi
Parramatta, iki yüzyılı aşkın bir süre önce kurulan tarihi gözlemevinin ardından şimdi yeni bir astronomi merkezine daha ev sahipliği yapıyor.
Western Sydney’de bulunan 915 milyon dolarlık Powerhouse Parramatta’nın çatısına kurulan yeni gözlemevinde, uzak galaksileri gözlemleyebilecek güçte araştırma seviyesinde teleskoplar bulunuyor.
Gözlemevi, öğrencilerden araştırmacılara kadar farklı grupların kullanımına açılacak. Özellikle New South Wales genelinden gelecek yıl 7 ile yıl 10 arasındaki öğrenciler, müzede gece konaklamalı eğitim programlarına katılarak teleskopları kullanabilecek.
Astrofizik alanında doktora yapan Nada Salama, yeni gözlemevinin Western Sydney’de yaşayan insanların bilim ve astronomiye erişimi açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
Salama, gözlemevinde bulunan teleskopların araştırma ve endüstri seviyesinde olduğunu belirterek, çok sayıda yıldızın bulunduğu yıldız kümelerinin ve yıldızların doğduğu daha büyük bulutsuların gözlemlenebileceğini ifade etti.
Yeni gözlemevinde iki dar görüş alanlı teleskop ve iki geniş görüş alanlı teleskop bulunuyor.
Dar görüş alanlı teleskoplar daha küçük ve daha uzaktaki gök cisimlerine odaklanırken, geniş görüş alanlı teleskoplar gökyüzünün daha geniş bir bölümünü gözlemlemeye imkân sağlayacak.
Ancak bu teleskoplardan elde edilen görüntüler doğrudan insan gözüyle izlenmeyecek. Teleskoplarda bulunan sensörler ışığı toplayarak bilimsel veri oluşturacak.
Farklı renklerdeki ışıklar toplanabilecek. Bazı teleskoplarda bulunan filtre tekerlekleri sayesinde belirli renkler veya belirli ışık dalga aralıkları seçilerek diğerleri filtrelenebilecek.
Teleskoplar ayrıca uzun süreli gözlemler veya belirli pozlama süreleri boyunca veri toplayabilecek. Böylece araştırmacılar uzak gök cisimlerini daha ayrıntılı şekilde inceleyebilecek.
Bu sistem sayesinde dünyanın herhangi bir yerindeki araştırmacılar, gözlemevinde fiziksel olarak bulunmak zorunda kalmadan elde edilen bilimsel verilere erişebilecek.
Teleskopların üzerinde bulunan çatı sistemi uzaktan açılıp kapatılabiliyor.
Sistem, yağmur veya uygun olmayan hava koşulları ihtimali olduğunda otomatik olarak kapanabilecek şekilde tasarlandı.
Gözlemevinin yalnızca bilimsel araştırmalar için değil, toplumun astronomiyle buluşması açısından da kullanılması planlanıyor.
Nada Salama, gözlemevinin insanlara evrendeki yerlerini farklı bir perspektiften değerlendirme fırsatı sunduğunu belirterek, insanlığın evrenin geri kalanına kıyasla ne kadar küçük olduğunu görmenin önemli olduğunu söyledi.
Yeni gözlemevinin Parramatta’nın astronomi tarihine de doğrudan bir bağlantısı bulunuyor.
Powerhouse Parramatta, Australia’nın ilk özel gözlemevinin bulunduğu alana yaklaşık 500 metre uzaklıkta yer alıyor.
Governor Thomas Brisbane tarafından 1821 ile 1822 yılları arasında inşa edilen eski Parramatta Gözlemevi, Southern Hemisphere yıldızlarının kapsamlı şekilde kataloglanmasıyla tanınmıştı.
Eski gözlemevinin bulunduğu yerde günümüzde bir tabela ve dikilitaş bulunuyor.
Powerhouse Parramatta bünyesindeki Lang Walker Family Academy, New South Wales genelinden yılda 10.000’e kadar öğrenciyi gece konaklamalı eğitim programlarında ağırlamayı planlıyor.
Yıl 7 ile yıl 10 arasındaki öğrenciler, program kapsamında gökyüzündeki bir gök cismini seçebilecek, teleskopu bu cisme yönlendirecek ve gerçek bilimsel veriler toplayabilecek.
Öğrenciler topladıkları verileri daha sonra müzenin alt katlarında bulunan stüdyolarda inceleyebilecek.
Lang Walker Family Academy Başkanı Sophie Poisel, öğrencilerin astronomlarla yüz yüze etkileşim kurabileceklerini söyledi.
Öğrencilerin konaklaması için iki yatakhane bulunuyor. Bu alanlar öğretmenlerin konaklayacağı bölümlerin yakınında yer alıyor. Ayrıca öğrencilerin sosyalleşebileceği bir salon ve dört öğrenme stüdyosu bulunuyor.
Binanın en üst katında ise konaklama için ayrılmış alanlar bulunuyor. Öğrencilerin burada kalan astronotlar, astronomlar, araştırmacılar ve sanatçılarla yüz yüze iletişim kurmaları planlanıyor.
Powerhouse Parramatta’nın eski CEO’su Lisa Havilah da görevinden ayrılacağını açıklamadan önce ABC’ye yaptığı açıklamada, müzenin yalnızca bir müze olmayacağını, çatıda astronomi programlarının düzenleneceğini ve toplumun yeni fikirler, teknolojiler ve yaratıcı çalışmalarla buluşabileceği farklı programların gerçekleştirileceğini söylemişti.
Powerhouse Parramatta’nın binası Fransız-Japon mimarlık firması Moreau Kusunoki tarafından tasarlandı.
Bina, yapının çevresini saran ve yaklaşık 18.000 ton çelikten oluşan dikkat çekici bir dış iskelet tasarımına sahip.
Powerhouse Parramatta’nın resmi açılışının 7 Kasım’da yapılması planlanıyor.
Müze açılışta beş farklı sergiye ev sahipliği yapacak.
Haber: ABC News - Nabil Al-Nashar