Avustralya’da Göçte Tarihi Kesinti Planı: Hedef 100 Bin
Avustralya'da göç politikası konusunda siyasi mücadele kızışırken, Koalisyon net yurtdışı göçmen (overseas migration - NOM) rakamını iktidara gelmesi halinde ilk iki yıl için 100 bine düşürme planını açıkladı.
Muhalefet Lideri (Opposition Leader) Angus Taylor, planın Avustralya tarihindeki göçte “en büyük kesinti” olacağını söyledi. Koalisyon'un önerisi; öğrenci, mezun, insani yardım, köprü ve diğer geçici vize kategorilerinde kapsamlı değişiklikler öngörürken, aynı zamanda nitelikli iş gücüne yönelik göçü artırmayı hedefliyor.
Koalisyon'un planına göre net overseas migration ilk iki yıl boyunca yıllık 100 bin olacak. Üçüncü yılda hedef 130 bine, dördüncü yılda ise 160 bine çıkacak.
Avustralya'nın Mart ayına kadar olan 12 aylık dönemdeki NOM rakamı 292.100 olarak gerçekleşti. Labor ise önümüzdeki mali yıl için 245 bin, 2028 ortasına kadar olan dönem için ise 225 bin hedefliyor.
Koalisyon, geçici göçmen sayısını dört yıl içinde yaklaşık 650 bin azaltmayı planlıyor. Taylor, pandemi sonrasında yaşanan yüksek göç dönemlerinin ardından Australia’nın “nefes almaya” ihtiyacı olduğunu savundu.
Taylor, “Avustralya bir ev olmalı, otel değil” ifadelerini kullandı.
Koalisyon'un planındaki en büyük kesintilerden biri köprü vizelerinde yapılacak.
Yaklaşık 414 bin olan köprü (bridging) visa sayısının 20 bine düşürülmesi planlanıyor. Buna göre geçici vize sahipleri yeni bir vize başvurusunda bulunmak istediklerinde Australia’dan ayrılarak başvurularını offshore yapmak zorunda kalacak.
Koalisyon ayrıca Australia’da ülke içinden asylum başvurusu yapmak isteyenlere 30 günlük süre sınırı getirmeyi planlıyor. ,
Koalisyon, Temporary Graduate Visa programını büyük ölçüde kaldırmayı planlıyor.
Ancak PhD, sağlık ve eğitim mezunları ile bölgesel üniversite (regional universities) öğrencileri için bazı sınırlı post-study yollarının korunması öngörülüyor.
Uluslararası öğrenci başlangıçları da yıllık 240 bin ile sınırlandırılacak. Öğrencilerin büyük bölümünün aile üyelerini Australia’ya getirmesine izin verilmeyecek ve öğrenci vizeleri öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kurumuna bağlanacak.
Koalisyon, göçü azaltırken nitelikli çalışanların sayısını artırmayı planlıyor.
Plan kapsamında yılda yaklaşık 60 bin daha fazla temporary skilled visa sahibi ve büyük projeler için 15 bin yeni skilled project visa verilmesi öngörülüyor.
Talent and Innovation kontenjanı ise yeni AUKUS ve Five Eyes vizesi aracılığıyla 7 bine çıkarılacak.
Permanent visa başvurularında yaş, gelir, İngilizce yeterliliği ve nitelikli bir partner gibi kriterlerin daha fazla dikkate alınması planlanıyor.
Temporary skilled priority list yeniden düzenlenerek construction sektörünün daha hızlı önceliklendirilmesi ve regional Avustralya'da employer-sponsored migration’ın artırılması hedefleniyor.
Koalisyon, Labor tarafından getirilen ikinci ve üçüncü yıl Working Holiday Maker vizesi uzatma kontenjanlarını kaldırmayı planlıyor.
Bunun yerine ücretlerin artırılması ve gerekli regional work şartlarını tamamlayanlar için bazı muafiyetlerin uygulanması öngörülüyor.
Koalisyon, Avustralya'NIN yıllık humanitarian intake miktarını 20 binden 10 bine indirmeyi planlıyor.
Böylece insani yardım kapsamında kabul edilen kişi sayısı yarıya düşürülecek.
Angus Taylor, Koalisyon'un planının federal bütçe açısından “doğal” olacağından emin olduğunu söyledi.
Ancak Koalisyon, planın Avustralya ekonomisi üzerindeki daha geniş etkilerine ilişkin bir ekonomik modelleme veya ayrıntılı maliyet hesabı yayımlamadı.
Taylor, Parliamentary Budget Office ile çalışma yürütüldüğünü ve planın bütçe açısından nötr olmasının, daha yüksek gelir sağlayan skilled migrants’ın artırılmasıyla mümkün olacağını savundu.
Taylor’a göre bir öğrenci veya temporary graduate visa sahibi ortalama 7 bin ila 14 bin dolar arasında vergi katkısı yaparken, temporary skilled visa sahibi 30 bin doların üzerinde katkı sağlıyor.
Koalisyon, ayrıntılı maliyetlendirmeyi 2028 federal seçimine daha yakın bir tarihte açıklayacağını belirtti.
Planın uygulanması halinde Avustralya'nın göç seviyesi, pandemi dönemi dışında 2004’ten bu yana görülen en düşük seviyeye gerileyecek.
Koalisyon'un planı One Nation tarafından da eleştirildi.
One Nation daha önce geçici göçü 750 bin azaltma planını açıklamıştı. Bu plan kapsamında net overseas migration’ın üç yıl boyunca negatif olması, ardından ise yıllık 130 bin seviyesinde bir “ceiling” uygulanması öngörülüyor.
One Nation Leader Pauline Hanson, Koalisyon'un politikasını kendi partisinin politikasının “photocopy”si olarak nitelendirdi ve Koalisyon'un göç tartışmasına geç kaldığını savundu.
Nationals Leader Matt Canavan ise geçici göçmenlerin Avustralya'daki ücretleri aşağı çektiğini öne sürerek Coalition planını destekleyen açıklamalarda bulundu.
Federal hükümet geçtiğimiz ay göçü azaltmaya yönelik yeni düzenlemeler açıklamıştı.
Labor, net overseas migration’ı 2027 ortasına kadar 245 bine, 2028 ortasına kadar ise 225 bine düşürmeyi hedefliyor.
Yeni düzenlemeler kapsamında uluslararası öğrencilerin büyük bölümünün ailelerini Australia’ya getirmesi kısıtlanırken, eğitim programı değiştirmek isteyen öğrenciler için de yeni vize şartları getirildi.
Working Holiday Maker programında ise ikinci yıl için 45 bin, üçüncü yıl için 5 bin kontenjan öngören bir ballot sistemi getirildi. Geçen yıl bu rakamlar yaklaşık 57 bin ve 31 bin seviyesindeydi.
Labor ayrıca skilled migration points test sistemini construction sektöründeki meslekleri daha fazla destekleyecek şekilde değiştirdi.
Mevcut politikalar karşılaştırıldığında Labor, 2028 ortasına kadar 225 bin NOM hedeflerken, Koalisyon ilk iki yıl için 100 bin, ardından 130 bin ve 160 bin hedefliyor.
One Nation ise geçici göçü üç yıl boyunca 750 bin azaltarak net göçü negatif seviyeye indirmeyi, sonrasında ise yıllık 130 binlik bir üst sınır uygulamayı planlıyor.