Avustralya resesyonun eşiğinde mi? Ekonomistler yüzde 50 ihtimale dikkat çekti

İşsizlikteki hızlı yükseliş ve art arda gelen istihdam kayıpları Avustralya ekonomisi için alarm zillerini çaldırdı. HSBC Başekonomisti, ülkenin 2027'de resesyona girme ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendirirken, faiz artışlarının sona ermiş olabileceği beklentisi mortgage sahiplerine umut verdi. Bankalar arasında daha uygun konut kredisi sunmak için rekabet de kızışıyor.

Avustralya ekonomisi, son yılların en kritik dönemlerinden birinden geçiyor. İşsizlik oranındaki beklenmedik yükseliş, istihdam kayıpları ve hane halkı harcamalarındaki zayıflama, ülkenin ekonomik daralmaya sürüklenebileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Önde gelen ekonomistler, Avustralya'nın resesyona girme riskinin giderek büyüdüğü uyarısında bulunurken, özellikle 2026 yılının ekim ayına ilişkin açıklanan istihdam verileri piyasaları sarstı.

ABC News'e konuşan HSBC Başekonomisti Paul Bloxham, Avustralya ekonomisinin 2027 yılında resesyona girme ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendirdi. Bloxham, ekonomik göstergelerdeki bozulmanın hızlandığına dikkat çekti.

Bu açıklama, Avustralya'da işsizlik ve yaşam maliyeti baskısıyla mücadele eden milyonlarca kişi için yeni bir endişe kaynağı oldu.

İki ayda yaklaşık 80 bin kişilik istihdam kaybı

Australian Bureau of Statistics (ABS) tarafından açıklanan verilere göre, Avustralya'da ekim ayında istihdam 43 bin 500 kişi azaldı. Bu rakam, ekonomistlerin yeni istihdam artışı beklentilerinin tam tersine gerçekleşti.

Eylül ayında da 36 bin 400 kişilik istihdam kaybı yaşanmıştı. Böylece iki aylık toplam istihdam kaybı yaklaşık 80 bine ulaştı.

İşsizlik oranı ise yüzde 4,7'den yüzde 4,9'a yükseldi. Bu oran, Ekim 2021'den bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak açıklandı.

Üstelik iş gücüne katılım oranının da yüzde 66,6'ya gerilemesi dikkat çekti. Bu düşüş, bazı kişilerin iş aramaktan vazgeçerek iş gücü piyasasının dışına çıkmış olabileceğine işaret ediyor.

Genç işsizliği de önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Gençler arasındaki işsizlik oranı yüzde 11,3'e ulaşarak son beş yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Ekonomistler neden resesyon uyarısı yapıyor?

HSBC'nin yanı sıra diğer finans kuruluşlarından ekonomistler de Avustralya ekonomisinin zayıfladığına dikkat çekiyor.

Betashares Başekonomisti David Bassanese, arka arkaya yaşanan büyük istihdam kayıplarının ekonominin resesyona girmiş olabileceğine işaret edebileceğini belirtti.

AMP Başekonomisti Shane Oliver da ekonomik verilerin resesyon yönünde ilerlediğini söyledi. Ancak Oliver, geçmişte 2001 ve 2008 yıllarında benzer derecede zayıf göstergelere rağmen Avustralya'nın teknik resesyondan kaçınabildiğini hatırlattı.

Avustralya'da teknik resesyon genel olarak gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) art arda iki çeyrek boyunca daralması olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla ekonomistlerin uyarıları, ülkenin resesyona kesin olarak girdiği anlamına gelmiyor.

Faiz artışları sona ermiş olabilir: Mortgage sahiplerine umut

Ekonomik tablodaki olumsuz gelişmelerin bir diğer sonucu ise Reserve Bank of Australia'nın (RBA) faiz politikası üzerindeki baskının değişmesi oldu.

RBA, 3 Kasım 2026'da politika faizini 0,25 puan artırarak yüzde 4,85'e yükseltmişti. Bu, 2026 yılı içerisindeki beşinci faiz artışıydı.

Ancak ekim ayı istihdam verilerinin beklenenden çok daha kötü gelmesi, piyasaların faiz beklentilerini değiştirdi.

20 Kasım itibarıyla finans piyasalarında aralık ayındaki toplantıda yeni bir faiz artışı beklentisi büyük ölçüde ortadan kalktı. Piyasalar, ilk faiz indiriminin Ağustos 2027 civarında gerçekleşme ihtimalini fiyatlamaya başladı.

UBS, Macquarie ve Morgan Stanley gibi finans kuruluşları da son istihdam verilerinin ardından faiz beklentilerini aşağı yönlü güncelledi.

UBS ilk faiz indirimi tahminini Kasım 2027'den Ağustos 2027'ye çekti. Macquarie ise mevcut sıkılaştırma döneminin sona ermiş olabileceğini değerlendirdi.

Ancak bu durum faizlerin kesin olarak zirve yaptığı veya yakın zamanda düşeceği anlamına gelmiyor. Enflasyon, enerji fiyatları ve gelecek aylarda açıklanacak ekonomik veriler RBA'nın kararlarında belirleyici olacak.

Bankalar arasında mortgage rekabeti kızışıyor

Ekonomik belirsizlik devam ederken konut kredisi piyasasında ise dikkat çekici bir rekabet yaşanıyor.

ABC News'in eylül ayında yayımladığı habere göre Commonwealth Bank, ANZ, Westpac ve Macquarie gibi bankalar, yeni müşteriler kazanabilmek amacıyla çeşitli konut kredisi ürünlerinde faiz indirimlerine gitti.

Bankaların daha fazla müşteri kazanmak için değişken faizli konut kredilerinde daha rekabetçi teklifler sunduğu belirtiliyor.

Mortgage piyasasındaki rekabet, özellikle mevcut kredi sahipleri açısından da önemli fırsatlar yaratabilir. Ancak bankaların en avantajlı tekliflerini çoğu zaman yeni müşterilere sunması, mevcut müşterilerin kendi kredi koşullarını yeniden değerlendirmesini önemli hale getiriyor.

Mortgage broker'ları, kredi sahiplerinin bankalarıyla iletişime geçerek daha düşük faiz oranı talep edebileceğine dikkat çekiyor.

Bununla birlikte, yalnızca faiz oranına bakmak yeterli değil. Kredi değiştirme masrafları, ücretler, sabit veya değişken faiz koşulları ve toplam geri ödeme tutarı da değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında.

Avustralyalıları önümüzdeki aylarda ne bekliyor?

Önümüzdeki dönemde açıklanacak ekonomik veriler, Avustralya'nın resesyondan uzak kalıp kalamayacağı ve faizlerin hangi yönde hareket edeceği konusunda belirleyici olacak.

25 Kasım'da açıklanması beklenen ekim ayı enflasyon verileri ve RBA'nın 8 Aralık'taki yılın son faiz toplantısı piyasaların yakından takip edeceği gelişmeler arasında.

İşsizlikteki artışın devam etmesi, tüketici harcamalarının zayıflaması ve işletmelerin işe alımları azaltması ekonomik büyüme üzerindeki baskıyı artırabilir.

Öte yandan faiz artışlarının durması ve ilerleyen dönemde indirimlerin başlaması, mortgage ödemeleriyle mücadele eden hanelere bir miktar rahatlama sağlayabilir.

Ancak ekonominin yavaşlaması, işini kaybetme riskiyle karşı karşıya olan çalışanlar açısından daha büyük bir sorun yaratabilir.

Avustralya ekonomisi için önümüzdeki dönemin en önemli sorusu şu: Ülke resesyondan kaçabilecek mi, yoksa artan işsizlik ekonomik daralmanın başlangıcı mı olacak?