Yabancı Yatırımcıya Ev Yasağı Onayları Düşürdü

Mevcut Ev Yasağı Yabancı Gayrimenkul Onaylarını Düşürdü

Avustralya’da hükümetin yabancı yatırımcıların mevcut konutları (established homes) satın almasını yasaklama kararının ardından, yurt dışından gelen gayrimenkul yatırım onaylarında keskin bir gerileme kaydedildi.

Productivity Commission (Verimlilik Komisyonu) tarafından yayımlanan yıllık ticaret ve yardım incelemesi raporuna göre, 2024-25 finansal yılında yabancı yatırım onaylarının sayısı %22’den fazla azalarak 5.284’e geriledi. Rapor, bu düşüşün neredeyse tamamen konut sektörüne yönelik onayların azalmasından kaynaklandığını ortaya koydu.

Yasak Yasal Düzenlemeyle Haziran 2029’a Kadar Uzatıldı

Yabancıların mevcut konut alımlarına yönelik yasak ilk olarak Şubat 2025’te duyurulmuş ve Nisan 2025’te yürürlüğe girmişti. Albanese hükümeti, Mayıs 2026 bütçesinde bu düzenlemenin süresini iki yıl üç ay daha uzatarak yasağın bitiş tarihini Haziran 2029 olarak belirledi.

Ticari Yatırımlar Yükselişini Sürdürdü

Konut onaylarındaki sert düşüşe rağmen, Avustralya’ya giren toplam yabancı yatırım değeri 2024-25 döneminde %32 artarak 256,4 milyar Avustralya Doları’na ulaştı. Bu toplam yatırım değerinin %98’ini ticari nitelikteki onaylar oluşturdu.

Sermaye Kazançları Vergisi Düzenlemesi Parlamentodan Geçti

Öte yandan parlamento, Avustralya’da yerleşik olmayan yabancı ülke sakinlerinin sermaye kazançları üzerinden %30 vergi ödemesini zorunlu kılan yeni yasal düzenlemeyi kabul etti.

Vergi yasasına eklenen ve bağımsız milletvekillerinin (crossbench) desteğiyle kabul edilen bir maddeyle, yenilenebilir enerji projelerindeki yabancı yatırımcılara sağlanan %15’lik sermaye kazançları vergisi indirimi 10 yıl daha uzatıldı.

Treasurer Jim Chalmers, yapılan bu değişikliğin Avustralya’nın enerji dönüşümüne yönelik yatırımları aksatmamak için tasarlandığını belirterek, "Paydaşlarla yapılan istişarelerin ardından, yenilenebilir enerji projelerinin tipik yatırım süreleriyle uyum sağlamak adına bu yatırımlara 2040 yılına kadar indirimli bir geçiş dönemi tanıyoruz" açıklamasında bulundu.

Investor Group on Climate Change (İklim Değişikliği Yatırımcı Grubu) Politika Direktörü Francesca Muskovic ise bu düzenlemenin yatırımcılar açısından belirsizliği ortadan kaldırdığını ifade ederek, "Bu değişiklik, ucuz temiz enerjiyle desteklenen yeni sanayileri büyütmek ve enerji fiyatları üzerindeki baskıyı azaltmak için acilen ihtiyaç duyulan yatırımların önünü kesebilecek bir hatayı engellemiştir" dedi.

Sanayi Desteklerinde Daralma Uyarısı

Productivity Commission raporunda ayrıca hükümetin Future Made in Australia (Avustralya’da Geleceği İnşa Etme) gündeminin, sanayiye sağlanan bütçe desteklerini 2024-25’te %6,4 artırarak 16,8 milyar Avustralya Doları’na çıkardığı belirtildi.

Ancak raporda, devlet yardımlarının araştırma ve geliştirme (AR-GE) gibi geniş kapsamlı alanlar yerine giderek belirli sanayi kollarına odaklandığına dikkat çekildi. Komisyon, bu durumun ekonominin bazı alanlarını diğerlerine karşı ayrıcalıklı kılarak piyasada bozulmalara yol açabileceği uyarısında bulundu.