Gençler Neden Kendilerine Zarar Veriyor?

Ergenlik dönemi, duyguların daha yoğun yaşandığı ve gencin hem kendisini hem de çevresindeki insanları anlamaya çalıştığı bir dönemdir. Bazı gençler bu yoğun duygularla baş etmekte zorlandığında kendine zarar verme davranışına başvurabilir.

Kendini kesme, yakma, deriyi yolma veya kendine vurma gibi davranışlar bu kapsamda görülebilir. Bu davranışlar her zaman ölüm amacı taşımaz. Ancak yine de ciddiye alınmalı ve dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Kendine zarar verme ile intihar davranışı aynı şey değildir. Fakat kendine zarar verme davranışı olan gençlerde intihar düşünceleri veya riski de olabileceği için, bu konu mutlaka değerlendirilmelidir. Kendine zarar veren bir genç için bu davranışın genellikle bir sebebi vardır. Bazı gençler yoğun öfke, üzüntü, stres veya kaygıyı kısa bir süreliğine azaltmak için kendilerine zarar verdiklerini anlatırlar. Bazıları ise kendilerini boş, uyuşmuş veya insanlardan kopmuş gibi hissettiklerinde, bu davranışın kendilerini tekrar bir şey hisseder hale getirdiğini söyleyebilir. Kendine zarar verme bazen genç için kısa süreli bir rahatlama sağlayabilir. Ancak bu rahatlama genellikle uzun sürmez. Davranış tekrarlandıkça, genç zor duygularla baş etmek için kendine zarar vermeye daha fazla çalisabilir. Bu nedenle amaç sadece bu davranışı bırakmasını sağlamak değildir. Daha önemli olan, Bu genç kendine zarar vererek aslında neyle baş etmeye çalışıyor? sorusunu anlamaktır.

Ebeveynler için böyle bir durumu fark etmek oldukça korkutucu olabilir. İlk tepki olarak öfkelenmek, cezalandırmak veya sürekli “Bunu neden yapıyorsun”? diye sormak anlaşılabilir. Ancak bu yaklaşım bazen gencin daha fazla içine kapanmasına neden olabilir. Bunun yerine sakin bir şekilde konuşmaya çalışmak daha faydalı olabilir. Örneğin, “Bunu gördüm ve senin için endişeleniyorum. Sana kızmak istemiyorum, sadece ne yaşadığını anlamaya çalışıyorum” gibi bir yaklaşım, genç için daha güvenli hissettirebilir. Ebeveynlerin genci dinlemesi ve duygularını küçümsememesi önemlidir. Kendine zarar verme davranışını hemen ilgi çekmek için yapıyor şeklinde değerlendirmek de her zaman doğru değildir. Her gencin yaşadığı durum ve bu davranışın arkasındaki neden farklı olabilir. Bu yüzden ailelerin suçlu aramak yerine, gencin neye ihtiyacı olduğunu anlamaya çalışması daha önemlidir.

Genç kendine zarar veriyorsa, intihar düşünceleri olup olmadığı da mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle ölüm isteğinden bahsetme, intihar planının olması, daha önce intihar girişiminde bulunması veya kendine zarar verme davranışının giderek daha ciddi hale gelmesi durumunda profesyonel yardım almak gerekir. Psikolojik destek sürecinde gencin duygularını daha iyi ifade etmeyi, stresle baş etmeyi ve problem çözme becerilerini geliştirmesi hedeflenir. Ailenin de uygun şekilde sürece dahil olması, evde daha açık ve güvenli bir iletişim kurulmasına yardımcı olabilir. En önemlisi, kendine zarar verme davranışını bir şımarıklık veya sadece dikkat çekme davranışı olarak görmemektir. Çoğu zaman bu davranış, gencin zorlandığını ve elindeki baş etme yöntemlerinin yeterli olmadığını gösteren önemli bir işarettir. Erken dönemde destek almak, hem genç hem de aile için bu sürecin daha sağlıklı ve güvenli yönetilmesine yardımcı olabilir.