Genetiği Değiştirilmiş Domatese Avustralya’da Onay

ABONE OL

News

February 16, 2026 20:24

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Genetiği Değiştirilmiş Mor Domateslere Australia’da Satış Onayı

Avustralya’da genetiği değiştirilmiş mor domateslerin satışının önü açıldı. “Purple Bliss” adı verilen domatesler, düzenleyici kurumlardan gerekli onayları alarak ülkede taze olarak satılabilecek ilk GM (genetically modified) gıda ürünlerinden biri olmaya hazırlanıyor.

Norfolk Healthy Produce tarafından geliştirilen Purple Bliss domatesleri, rengini aslanağzı çiçeğinin genlerinden alıyor. Domates, yaban mersini ve böğürtlen gibi meyvelerde bulunan ve antioksidan özellik taşıdığı düşünülen antosiyanin pigmentlerini üretmesi için genetik olarak değiştirildi.

Resmî Onay Süreci

Ocak ayında Food Standards Australia New Zealand (FSANZ), mor domateslerin taze olarak, bütün halde ya da kurutulmuş domates ve salça gibi işlenmiş ürünlerde kullanılmasına onay verdi. Ürünlerin satışa sunulması halinde, genetiği değiştirilmiş olduklarını belirten etiket taşımaları zorunlu olacak.

Ayrıca Australia’nın Gene Technology Regulator kurumu tarafından verilen lisansla domateslerin ülkede yetiştirilmesine de izin çıktı. Düzenleyici kurum, ürünün insan sağlığı veya çevre açısından “ihmal edilebilir risk” taşıdığı sonucuna vardı ve ek bir risk yönetimi önlemi uygulanmadı.

Mor domates, Australia’da bütün gıda olarak yetiştirilip satılma ihtimali bulunan ikinci GM ürün oldu. 2024’te GM muz için de onay verilmişti ancak henüz satışa sunulmadı.

Tadı ve Özellikleri

All Aussie Farmers şirketinin genel müdürü Travis Murphy, domateslerin kiraz domates boyutunda, koyu mor renkte ve normal domateslere kıyasla daha tatlı ve sulu olduğunu söyledi.

Murphy, ürünün doğrudan tüketilebileceğini ya da salatalarda klasik kiraz domates gibi kullanılabileceğini belirtti. Sos yapımında kullanılması halinde sosun mor renge dönebileceğini de ekledi.

Murphy, domateslerin sağlık ve beslenme amacıyla biyomühendislik yöntemiyle geliştirildiğini ifade ederek, “Aslında domates görünümünde bir yaban mersini” değerlendirmesinde bulundu.

Şirket, ürünün ilk olarak Victoria’daki yerel manavlarda bahar aylarında satışa sunulmasını, ardından New South Wales ve Queensland’e dağıtılmasını planlıyor. Mor domatesler halihazırda ABD’de satışta bulunuyor.

Tartışmalar ve Eleştiriler

University of Technology Sydney’den pazarlama uzmanı Prof. Natalina Zlatevska, mor domateslerin tüketicilerin “normal” gıda algısını zorlayabileceğini söyledi. Yeni ve alışılmadık görünüme sahip gıdaların hem merak hem de temkinli yaklaşım doğurabileceğini belirtti.

FSANZ’in mor domates onay sürecinde 32 başvuru aldığı, bunların 25’inin onaya karşı çıktığı açıklandı.

Onaya karşı çıkanlar arasında yer alan GE Free NZ adlı sivil toplum kuruluşu, kararın biyogüvenlik ve tüketici sağlığı açısından risk taşıyabileceğini savundu. Kuruluş ayrıca, doğal yollarla mor veya siyah renkte yetiştirilen La Cadero ve Indigo Rose gibi heirloom domates çeşitlerinin zaten mevcut olduğunu belirtti.

Mor domateslerin Australia’daki satış sürecinin önümüzdeki aylarda netleşmesi bekleniyor.