COVID-19 kurallarını ihlal eden birini şikayet etmeli miyim?

ABONE OL

News

July 31, 2020 07:08

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Salgınlar hepimizin ortak düşmanı. İnsan olarak bazı durumlarda karşı tarafa karşı aniden duruşumuzu kaybederiz ve düşmanca bakışlar sergileriz.

Birinin yanlış bir şeyi yaptığını gördüğünüzde ne yapmalısınız?

Uyarı da bulunduğunuz da insanların kurallara uyma olasılığı daha yüksek olur mu?

Sydney Üniversitesinde Sosyal Bilimci Julie Leask, birisinin kurallara uymadığını gördüğünüzde (mesela maske takmamak gibi) öfke, çatışma ve damgalama tüm belirtilerimiz yüzeye çıkar.

Leask, “Başkalarının davranışları üzerinden çok fazla duygusal olabiliriz. Özellikle, sosyal sözleşmelerine uymayan insanlara karşı.”

Julie Leask göre; 5 maddelik bir tutum yelpazesi var:

Kuralları vatandaşları etme planının bir parçası olarak görenler. Kurallara uymak konusunda son derece isteksizler.
Bilgiye erişimi olmadığı için kurallardan gerçekten habersiz olanlar (Örnek; dil bilmeyenler)
Kuralların bir değişiklik getirmeyeceğine inan (boş vermişler).
Kurallara doğru şekilde uyanlar.
Sadece kurallara uymakla kalmayıp, başkalarının yaptıklarına karşı hipervatif (aşırı ihtiyatlı olan) ve polislik haline getirenler.

Neden önemsiyoruz (veya etmiyoruz)

Melbourne Üniversitesinde halk sağlığı psikoloğu olan Ron Borland, davranıştaki devasa farklılıkların insanların somut olmayan risklere cevap vermekte zorluk çektiği gerçeğine bağlı olduğunu söylüyor.

Profesör Borland, “Burada entelektüel bir meydan okuma var… havada olan ya da vücudumuza giren virüsü göremiyor ya da hissedemiyoruz. Bu yüzden tehlike olduğuna inanmamız lazım.”

Profesör Borland diyor ki;

“Avustralya toplumu genellikle bireyciliği teşvik eden bir toplumdur, kolektivizmi değil. İnsanlar başkaları hakkında fazla düşünmeden kendileri için doğru olanı yapmaya alışkındırlar.”

Bu tutum, kişinin maske takma isteği söz konusu olduğunda özellikle belirginleşir. Bilimin bize söylediği gibi; ‘maskeler başkalarını kendimizden daha fazla korur.’

Profesör Borland, “Grubun bir parçası olmama konusunda ısrar edenler, kendilerini kötü de hissetmedikleri için kuralları görmezden geleceklerdir. Bazıları için (özellikle savunmasız olmayanlar) anlayış “benim için ne var ki?” olabilir. Bu yüzden uyuma zorlama için topluluk dayatmacılığı (vigilantism) ve mali cezalar dereye girer. “

Avustralyalılar Gammazlığı (Dob) Sever

Deakin Üniversitesinden Felsefe profesörü Patrick Stokes, İnsanlar uyanık davranışları benimseyebilir ancak bu doğru nedenlerden dolayı olması gerekir.

Stokes, “Polisi çağıracak bir unsur var … ama bu bir problem.. bir noktada bunun olması gerekiyordur ” diyor ve ”Avustralyalılar birbirlerini gammazlamağı seviyor. Ama bununla küçük şikayetlerin peşinde koşmamaya dikkat edilmemeli; ‘Ah, sadece komşumu sevmiyorum,’ demekle olmaz..

Bazı insanlar kurallara uymamada çok ileri gitmeye meyilli ise sessiz kalmak da çözüm değildir diyen Profesör Stokes, ” Bazen bunu yapmak (şikayet) başkalarına aslında yanlış şeyi yaptıklarını söylemeyi içerir.”

Ortak bir amaçlar bazılarımızı birleştirirken, bazılarımızı kutuplaştırabilir

Victoria Baş Sağlık Yetkilisi Brett Sutton, başkalarını maske takmadığını gördüğünüzde hemen saldırıyı değil onları anlamaya çalışın dedi.

Profesör Sutton, ”Bazılarımız meşru nedenlerle maske takamıyor. Tıbbi, davranışsal, psikolojik nedenleri olan insanlar var ve olacakta. Bu yüzden lütfen bireyleri kötülemeyin ya da inatçı olduklarını varsaymayın,” diyor.

İnsanların zihnini değiştirebilir miyiz?

Profesör Borland, çoğu insan “bunu yap” yerine “bunu yap çünkü” söylendiğinde kötü tepki gösterecektir.

“Şahsen maske takmayı sevmiyorum … ama yapıyorum çünkü daha iyi korunma sağlıyor. Ama birisi bana maske takmam gerektiğini söylerse ve neden ilk olarak bunu yapmayalım düşünürsem, isteksiz olabilirim. “

Profesör Borland diyor ki; insanlar kısa vadede (ilk dalga) kolayca fedakârlık yapabilirler ama (ikinci dalga) ama ondan sonrası büyük bir çaba ister.

Birisine şunu yap demekten risk duyuyorsanız dikkat etmeniz gerekenler;

Sözsüz iletişim kurulabilir – onaylanmama veya uzaklaşma gibi- Çoğu insan sosyal işaretleri almakta çok iyi olduğu için genellikle anlayacaklardır.
Birine çok fazla baskı uygulamak, onları bir şey yapma konusunda daha fazla isteksiz hale getirebilir.
Birini suçlu hissettirmek, saldırganca cevap verebileceği anlamına gelir.

Profesör Borland, ‘daha az talepkar bir yaklaşım benimsememiz, daha yararlı olarak algılanabilir’ diyerek şu örneği vermekte; “(yedek bir maskeniz varsa) ‘Hey, unuttunuz galiba, işte bende yedek var’ diyebilirsiniz. Bir kişinin bu tür bir yaklaşımı geri çevirmesi çok zor sanırım.”