Ev isteyen gençler için koşullar daha da zorlaştı
İlk Evini Alacaklar Zorlanıyor: Konut Alım Gücü 30 Yılın En Düşük Seviyesinde
SYDNEY – Avustralya’da konut alım gücü, 1995’ten bu yana en düşük seviyeye gerilerken, ilk evini almak isteyenlerin piyasada kalmaya devam ettiği görülüyor. REA Group ve Commonwealth Bank tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre, ortalama bir ilk ev alıcısı, geçen yıl satılan mülklerin yalnızca %17’sini karşılayabilecek durumda.
Bu oran, 1995'ten bu yana tutulan verilere göre rekor düşük seviyeyi temsil ediyor.
İlk Ev Alıcısı Ne Kadar Konut Alabiliyor?
Rapora göre, yıllık ortalama 129.000 dolar kazanan 25-39 yaş arası bir hane, geçen yıl piyasada satılan her 100 evden yalnızca 17’sine ulaşabiliyordu. Bu oran, mevcut bir ipotek sahibi için %33 olarak belirlendi.
REA Group kıdemli ekonomisti Angus Moore, bu durumun temel nedenleri arasında yükselen ev fiyatları, yüksek mevduat gereksinimi ve zorlaşan kredi koşullarını gösterdi.
“Konut alım gücü tarihsel olarak düşük olsa da, ilk ev alıcıları yaratıcı çözümlerle piyasaya girmeye devam ediyor,” dedi Moore.
Zor Şartlara Rağmen Talep Canlı
Angus Moore’a göre, 2023-24 döneminde piyasada ilk evini alan kişi sayısı, 2010’lar ortalamasının üzerinde. Moore, bu eğilimin arkasında hükümet destek programlarının, düşük peşinatlı kredilerin, mortgage sigortası muafiyetlerinin ve aile desteğinin olduğunu belirtti.
Ayrıca, alıcıların şehir merkezlerinden uzak, daha uygun fiyatlı bölgelerde ev aradığı ya da apartman ve ikiz ev gibi alternatif mülklere yöneldiği ifade edildi.
Peşinat İçin 6 Yıla Yakın Tasarruf Gerekiyor
Rapora göre, ortalama gelirli bir Avustralya hanesinin, bir evin %20’si kadar peşinat biriktirebilmesi için yaklaşık 5,9 yıltasarruf etmesi gerekiyor.
En uzun süre gereken eyalet ise Güney Avustralya (SA); burada bir evin %20 peşinatını biriktirmek ortalama 7,2 yılsürüyor. Bu oran, konut fiyatlarının en yüksek olduğu Yeni Güney Galler (NSW) için bile 6,9 yıl seviyesinde.
Raporda, SA’daki bu durumun, eyaletteki konut fiyatlarındaki son yıllardaki artışla ve görece düşük hane gelirleriyle ilişkilendirildiği belirtildi.
Faiz İndirimleri Rahatlama Sağlıyor Ama Yetersiz
Ortalama bir ilk ev alıcısının kredi-değer oranı (LVR) %85 civarında. Bu, birçok kişinin konut alımında %20'nin altında bir peşinatla işlem yaptığını gösteriyor.
CommBank Ekonomisti Belinda Allen, bu yılın sonunda RBA’nın politika faizini %3,35 seviyesine indirmesinibeklediklerini söyledi. Ancak faizlerdeki bu düşüşe rağmen, konut fiyatlarındaki artış nedeniyle alım gücü hâlâ düşük seyrediyor.
“Kısa vadede faiz indirimi biraz nefes aldırabilir, ancak uzun vadeli çözüm için konut arzının artırılması gerekiyor,” dedi Allen.
Hükümetten Yeni Destek: Home Guarantee Scheme Genişliyor
Eylül ayı itibarıyla, federal hükümetin Home Guarantee Scheme adlı konut alım destek programı genişletiliyor. Program sayesinde, alıcılar %5 peşinatla ev sahibi olabiliyor ve mortgage sigortası ödemekten muaf tutuluyor.
Programın, gelir ve fiyat eşiklerini esnetmesi bekleniyor. Ancak analistler, talebi artırarak kısa vadede ev fiyatlarını daha da yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.
Fiyatlar Yükselmeye Devam Ediyor
Konut araştırma şirketi Cotality’ye göre (eski adıyla CoreLogic), Avustralya genelinde konut fiyatları Ağustos 2025’te %0,7 oranında arttı. Bu, art arda yedinci aylık yükseliş oldu. Ulusal ortalama konut fiyatı şu anda 848.858 dolarseviyesinde; bu, yıllık bazda %4,1 artış anlamına geliyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Uzmanlara göre, faiz indirimleri ve destek programlarına rağmen, köklü bir iyileşme ancak konut arzının artırılması, inşaat süreçlerinin hızlandırılması ve gelir-fiyat dengesinin sağlanması ile mümkün olacak.
“İlk evini almak isteyenler piyasada kalıyor ama bu sürdürülebilir değil. Yapısal reform şart,” diyor ekonomi yorumcuları.