Elektronik sigarada ne var? Toksinler, ağır metaller, belki radyoaktif polonyum
Bana e-sigaralarda, tek kullanımlık elektronik sigaralarda veya e-sıvılarda ne var diye sorarsanız, kısaca cevabım "tam olarak bilmiyoruz" olur.
Isıyı aldığında veya birbirleriyle etkileşime girdiklerinde bileşenlerinde değişiklikler olan Elektronik sigaranın (Vape) gün geçtikçe pazardaki yeri artıyor.
E-sigaraların sağlık açısından riskleri, hangi cihaz veya aromaların kullanıldığı, insanların bunları nasıl kullandığı gibi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir.
Yani, insanlar ne soluduklarını bilmiyorlar ve sağlık etkilerinden de emin olamazlar.
EDİTÖR NOTU: Geçenlerde NSW okullanrında birinde 13 yaşındaki bir öğrencinin tuvalette elektronik sigara içerken yere yığıldığı haberini paylaştık. Öğrenci olay yerine çağrılan ambulansla hastaneye sevk edilmişti. Öğrencinin hayatı tehlikesi bulunup bulunmadığını şu aşamada bilmiyoruz, ama bildiğimiz şey solunum yoluyla aldığı maddenin onu hastenelik etmiş olduğu. Bu vaka ne ilk ne de son bulacak gibi. Bu haberimizi okuyan bir veli gazetemize telefonla ulaşarak; oğlunun Melbourne Hume bölgesinde bir okulda okuduğunu ve okul içinde vape kullanımın çok yaygın olduğunu dile getirdi. Veli, okul müdür yardımcısına okula bir doktor veya bir yetkili çağrılarak bu konunun ciddiyetinin çocuklara anlatılmasını istediğini söyledi. Ancak, okul idarecilerinin şu ana kadar bu konuda bilgilendirme yapacak kimse bulamadıklarını bize iletti. Biz de bu konunun takipçisi olacağımızı söyledik ve gerekirse bakanlığa ve bölge milletvekiline e-emaille konuyu ileteceğimizi aktardık. Şu anda bu konuyu millletvekiline ilettik. Ve kendisinden bu konuda yardım talep ettik. Bu bilimsel makaleyi de bilinçme adına The Conversation web sitesinden alarak sizler için çevirdik.
NELER BİLİNİYOR
Bu karmaşıklıklara rağmen, farklı laboratuvarların buldukları arasında bazı tutarlılıklar vardır.
Bileşenler arasında nikotin, tatlandırıcı kimyasallar ve bunları taşıyan sıvılar (özellikle propilen glikol ve gliserin) bulunur.
Bununla ilgili olarak, birçoğunun zararlı olduğunu bildiğimiz uçucu organik bileşikler, partikül madde ve kanserojenler (kansere neden olabilen maddeler) de buluyoruz.
Önceki araştırmamız ayrıca, kullanıcıların yeniden doldurulabilir e-sigaraları doldurmak için satın aldıkları e-sıvıların yaklaşık yarısında 2-klorofenol buldu. Bu kimsayal maddenin orada olması için hiçbir geçerli neden yok. Küresel olarak, "solunması halinde zararlı" olarak sınıflandırılır.
POLONYUM
Polonyum, simgesi Po, atom numarası 84, kütle numarası 209 olan, ilk radyoaktif kimyasal elementtir.
Sigara tütününde doğal olarak bulunan bir radyoizotop madde.
Queensland hükümeti şimdi elektronik sigaralar da polonyum testi yapıyor.
Son haftalarda haberlerde yer alan potansiyel bileşenlerden biri de Radyoaktif polonyum-210. Bu madde 2006'da Rusyanın eski casusu Alexander Litvinenko'ya suikast düzenlemek için kullanılan maddenin aynısı.
Polonyum-210, geleneksel sigaralarda ve diğer tütün ürünlerinde bulunabilir. Bunun nedeni, tütün bitkilerinin onu ve diğer radyoaktif maddeleri topraktan, havadan ve yüksek fosfatlı gübreden emmesidir.
Polonyum-210'un e-sigaraların ürettiği aerosollerde bulunup bulunmadığı henüz belli değil.
Polonyum maddesi araştırlıyor. Simgesi Po, atom numarası 84, kütle numarası 209 olan, bu madde ilk radyoaktif kimyasal elementtir.
MALZEMESİ DE SORUN
E-sigara cihazlarının içeriklerinin yanı sıra yapıldığı malzemeler de vücudumuza girebiliyor.
Arsenik, kurşun, krom ve nikel gibi zehirli metaller vb... Kullanıcıların idrar testlerinde, tükürüğünde ve kanında tespit edilebilir. Bu maddeler ciddi sağlık riskleri oluşturabilir (kanserojen olması gibi). Isıtma bobini, teller ve lehimli bağlantılar dahil olmak üzere bir e-sigaranın çeşitli parçalarından vucudun içine sızabilirler.
Hepsi bu kadar değil
Solunabilir bir aerosol oluşturmak için e-sıvıları ısıtma işlemi uygulanmakta. Bazı ürünleri üretmek için kimyasal yapılarını da değiştiren maddeler vardır. Mesela, bu kimyasallar genellikle e-sigara örneklerinde tespit edidi:
- formaldehit (ölüleri mumyalamak için kullanılan bir madde)
- asetaldehit (alkol içtikten sonra akşamdan kalmaya katkıda bulunan önemli bir madde)
- akrolein (birinci dünya savaşında kimyasal silah olarak kullanıldı ve şimdi herbisit olarak kullanılıyor).
Bu maddelerin seviyeleri çoğu zaman çok düşüktür, bu da vaping savunucularının e-sigaraların tütün içmekten çok daha güvenli olduğunu savunmasına yol açmakta.
UYARI YOK
Bir e-sigara kullanıcısı hiç şüphesiz sigara içmeyen birine göre daha fazla toksine ve zararlı maddeye maruz kalmaktadır. Tütün sigarası kullanan kişiler, sigara içmenin tehlikeleri hakkında çok sayıda uyarıyla karşı karşıya kalırken, elektronik sigara kullananlar da bu genellikle yaygın değildir.
TATLANDIRICILAR
Bir meyveli olanlar. Sadece "Berry" aromalı Vape'de tek başına 35'ten fazla farklı kimyasal bulunmakta. Tatlandırıcı kimyasallar "gıda sınıfı" olabilir veya yenmesi güvenli olarak sınıflandırılabilir, ancak bunları e-sıvılara karıştırmak, ısıtmak ve solumak yemekten çok farklı süreçlere maruz bırakabilir.
Bir örnek, benzaldehittir (badem aroması). Bu madde solunduğunda, akciğer hücrelerinin bağışıklık fonksiyonunu bozar.
Benzaldehit, Avustralya'da yasaklanmış sekiz e-sıvı bileşeninden biridir. Yasaklı listesi çok kısa çünkü diğer tatlandırıcı kimyasalların solunması halinde sağlığa etkileri ve bunların diğer e-sıvı bileşenleriyle etkileşimleri hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz.
NELER YAPILMALI VE BİLİNMELİ
Elektronik sigaraların sağlık risklerini daha iyi değerlendirebilmemiz için aşağıdakiler hakkında daha fazla şey öğrenmemiz gerekiyor:
- Aroma kimyasalları ısıtıldığında ve solunduğunda ne olur?
- Farklı e-sıvı bileşenleri arasındaki etkileşimler
- e-sıvılarda başka hangi tehlikeli maddeler var?
- e-sigaralardaki yeni, potansiyel olarak zararlı maddeler.
- Son olarak, dünyadaki gerçek sağlık risklerini daha iyi anlayabilmek ve ölçebilmek için; insanların e-sigaraları nasıl kullandıkları hakkında daha fazla şey bilmemiz gerekiyor.
Yazar: Alexander Larcombe, Doçent ve Telethon Kids Institute Solunum Çevre Sağlığı Başkanıdır. Avustralya Sigara ve Sağlık Konseyi (ACOSH) üyesidir. Bu makale ilk olarak The Conversation'da yayınlandı.