Anadolu Halk Müziğinin Çok Sesliliği ve Yorumlanması Üzerine Düşünceler

Anadolu Halk Müziğinin Çok Sesliliği ve Yorumlanması Üzerine Düşünceler

''Şu konuda gerçekten haklısınız ki, bazı türküler hazırlanırken bozuluyor ve dinlenemez bir hale getiriliyor.''

ABONE OL
August 6, 2022 13:22
Anadolu Halk Müziğinin Çok Sesliliği ve Yorumlanması Üzerine Düşünceler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Anadolu halk müziği yöre yöre farklılıklar gösterse de kendine has ortak ve özel karakterler barındıran bir müzik tarzıdır. Bu anlamda, halk müziğinin çok sesliliği ve yorumlanması bu karakterlerin bozulmaması üzerine işlenmelidir.

İnsan sesini de bir enstrüman olarak sayarsak, türküler bir ya da iki enstrüman ile doğmuştur. Mesela, ağıt sadece ses enstrümanı ile meydana gelmiştir ve içinde ağır hüzün barındırır. Ya da bir Aşık Veysel türküsü, bağlama ve ses birlikteliği ile oluşmuştur.

Müzikte çok seslilik ise birçok enstrümanın birlikteliğinden oluşur. Yani orijinal melodiye gitar, piyano, ritim, kaval, keman vb. enstrümanları dahil ederek orkestra halinde işlemek anlamına gelir.

Çok seslilik, işlendiği duruma göre bazen güzel duyulur, bazen de kötü… Kimi zaman, dinlediğimiz bir türküyü bozmuşlar deriz ya da çok güzel bir orkestra ile düzenlenmiş deriz…

İnsan sesini de bir enstrüman olarak sayarsak, türküler bir ya da iki enstrüman ile doğmuştur.

MUHARREM ASLAN

Biz herhangi bir türküyü dinlerken normal olarak orijinal halini göz önüne getirerek dinleriz. Kıyaslamamız da bunun üzerinden gelişir. Baz aldığımız ilk ses vokal olur. Nasıl söyleniyor ona bakarız. Sonra, ara melodideki çalan enstrümanlar bize hitap ediyor mu diye bakar ve kıyaslamayı yaparız. Bunun takibinde, birkaç dakika içinde kararımızı veririz dinlediğimiz türkü hakkında…

Şu konuda gerçekten haklısınız ki, bazı türküler hazırlanırken bozuluyor ve dinlenemez bir hale getiriliyor. Bunun nedeni türküyü icra eden ve hazırlayan kişi veya kişilerin Anadolu halk müziğini yeterince özümsememesinden ve ilaveten müziği teorik anlamda bilmemesinden kaynaklanmaktadır.

Bu yazımda olumsuz örnekler vererek gitmek yerine, olumlu bir örnek vererek ilerlemek isterim ki vermek istediğim düşünce doğru anlaşılsın. Mesela, Yavuz Top 1989 yılında, geleneksel bir ezgi olan ‘Ötme Bülbül Ötme’ türküsüne yeni ara kompozisyonlar yazdı ve geniş bir orkestra ile düzenleyerek dinleyiciye sundu. O zamana kadar bu türküyü sadece bağlama eşliğinde dinleyen halk için bu tamamen yeni bir duyumdu. Ama sonuç olarak herkes tarafından benimsendi ve sevildi. Buradaki durum Yavuz Top’un halk müziğini ve müziği çok iyi bilmesinden kaynaklıdır. Çünkü orkestrayı kullanmak gelişigüzel olmaz. Ya da sadece müziği bilmek de yetmez… Türkünün kaynağını, anlamını ve halkta uyandırmış olduğu düşünceleri bilmeniz gerekiyor ki, orkestrayı muazzam lezzetli duyulacak şekilde ve akıllıca kullanabilmelisiniz. Böylece türkünün asıl formunu bozmamış olursunuz. O dönemde Yavuz Top’un bu başarılı çalışmasından sonra, başka sanatçılar da türküleri çok sesli biçimde seslendirmeye başlamışlardır. Konuyu pekiştirecek olursak, Yavuz Top, Anadolu halk müziğinde çok seslilik konusunda bir çığır açmıştır diyebiliriz.

Bu anlamda bakıldığı zaman, türkülerde çok seslilik yapıyorum adı altında gelişigüzel denemeler yapmak hiç doğru değildir. Mesela bir türküyü alıp arabesk bir tarzda yorumlamak ya da çok sesliliği arabesk tavırlar kullanarak gerçekleştirmek, o türküye yapılacak çok büyük bir haksızlıktır. Bunun nedenini anlatmama bile gerek yok! Ya da bir ağıt eserinde vurmalı çalgılar kullanmak ve onu daha hızlı bir tempoda söylemek abes bir durumdur. Türküler ile bu şekilde oynamanın hiçbir gereği de yoktur zaten, çünkü türkü olduğu gibi güzeldir.                       

Yazımı noktalayacak olursam, her türkünün bir hikâyesi ve anlamı vardır. Belirlenmiş olan temposunda söylenmesi doğru olandır. Bulunduğu yöreyi araştırmak ve bilmek gerekir. Çok seslilik ve yorumlama ise bunlar üzerinden gelişmelidir ki sağlıklı bir üretim gerçekleşsin…

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

SON DAKİKA HABERLERİ

AVUSTRALYA GÜNDEM

1 saat önce

‘Eyal’ en yeni doktorlarımızdan biri

AVUSTRALYA GÜNDEM

1 saat önce

POLİS ‘ESKİDEN KADINLARA DOKUNULMAZDI’ İki kadın vuruldu

AVUSTRALYA GÜNDEM

1 saat önce

ANDREWS’den GÖÇMEN ALIMINA TAM DESTEK

AVUSTRALYA GÜNDEM

2 saat önce

AVUSTRALYA DAHA FAZLA GÖÇMEN İŞÇİ ALACAK Yeni plan açıklandı

AVUSTRALYA GÜNDEM

3 saat önce

Canberra havaalanında silah sesleri! SON DAKİKA

AVUSTRALYA GÜNDEM

4 saat önce

MINIK ASEL İLK DEFA KAR TOPU OYNADI Video Haber

AVUSTRALYA GÜNDEM

16 saat önce

MAAŞI $130 BİN OLAN BİR MESLEK SEÇER MİSİNİZ!

AVUSTRALYA GÜNDEM

16 saat önce

EMEKLİLER SAHAYA İNİYOR Yaşlılar çözüm olacak mı?

AVUSTRALYA GÜNDEM

16 saat önce

AMELİYATLAR MELBOURNE’DA HIZLANACAK

AVUSTRALYA GÜNDEM

17 saat önce

DOLUYA YAKALANAN SÜRÜCÜ

AVUSTRALYA GÜNDEM

17 saat önce

MELBOURNE ‘KAR’ YAĞMIŞ GİBİ BEMBEYAZ OLDU

AVUSTRALYA GÜNDEM

17 saat önce

BİRİ 10 DİĞERİ 9 YAŞINDA En son Roxburgh Park’ta görüldüler

AVUSTRALYA GÜNDEM

22 saat önce

Craigieburn Central’ı su bastı VİDEO HABER

AVUSTRALYA GÜNDEM

22 saat önce

CraigieBURN’de YANGIN var

AVUSTRALYA GÜNDEM

4 gün önce

YAŞAYAMAZ DEDİLER AMA YAŞADI Şimdi ise sahipsiz

AVUSTRALYA GÜNDEM

4 gün önce

YENİ VİRÜS ORTAYA ÇIKTI Yine Çin Yine Virüs

THİS WEEK’S PAPER

5 gün önce

DÜNYA GAZETESİNİN YENİ SAYISI ÇIKTI

AVUSTRALYA GÜNDEM

6 gün önce

ALTINTAŞ (77), AŞI OLMAK ‘OLMAMAKTAN’ DAHA İYİDİR

AVUSTRALYA GÜNDEM

6 gün önce

GÖZ DOKTORU KÜRŞAT ONAT’tan Gözümüz hakkında önemli açıklamalar

AVUSTRALYA GÜNDEM

6 gün önce

VE LİG BAŞLADI

rk
rk

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.